***If you have some inspiring stories, thoughts, insights or opinions you wish to share and be posted in the Youth Bulletin Section, please feel free to send them through our email address: com_on_youth_cebu@yahoo.com.

 

 

Kitang tanan nakasinati sa hulagway sa Inahan sa Kanunayng Panabang nga atong makit-an diha sa simbahan sa mga Redemtorista. Ang maong hulagway giingon nga gidibuho ni San Lucas, ang Ebanghelista. Wala hinuo'y igong pruweba ang maong istorya, ug labi na nga dili kini mapamatud-an. Ang maong hulagway napatik gayud sa akong panumduman kay niadtong gagmay pa kami, mao man kadtong hulagway sa Mahal nga Birhen diin kami magkatipon isip banay aron mag-ampo sa Santos nga Rosaryo.

Ang talagsaon nga detalye sa maong hulagway mao gayud kanang sandal nga nabitas gikan sa tiil sa batang Jesus nga gikugos sa Mahal nga Birhen. Nangutana ako unsay kahulugan niini ug ako giingnan nga kana nagpasabot nga bisan nabitas ang sandal sa iyang anak, ang Mahal nga Birhen wala lamang magtagad kay ang iyang mga mata napunting kanatong mga tawo. Bisan linghod pa ang akong pangisip niadtong tungora, wala ako makuntento. Lani man gud paminawon nga ang Mahal nga Birhen walay pagtagad sa iyang kaugalingong anak kay napunting man ang iyang mga mata ngadto sa mga katawhan. Mura man gud na'g mga babaye nga busy sa simbahan o sa trabaho apan walay pagtagad sa ilang panimalay.

Akong nakaplagan ang matuod nga kahulogan sa maong dibuho sa dihang pari na ako, ug akong nakit-an ang susamang dibuho didto sa kumbento sa Barili, nga may mga pulong nga gisulat ubos sa hulagway, nga nag-ingon: "Nahadlok ang batang Jesus sa mga timailhan sa iyang kasakit ug kamatayon, busa midagan ug midangop sa iyang Inahan." Didto nako nasabtan nga ang mga anghel diay sa isig ka kilid sa Mahal nga Birhen nagdala sa mga timailhan sa iyang kasakit ug kamatayon: bangkaw, espongha, lansang, panapton nga lino, ang krus mismo. Kini diay mga talan-awon nga nakita sa batang Jesus, ug sa iyang hingkud nga pangisip siya nahadlok, midagan siya ngadto sa iyang inahan, mao nga nabitas ang usa ka sandalyas, mikumpayot sa Mahal nga Birhen.

Kining hitaboa dili nato mabasa sa bibliya, ug pamalandong lamang kini sa nagdibuho sa hulagway, apan dunay kamatuoran sa atong kasinatian. Sa atong pagkabata, ang atong inahan mao gayud ang dalangpanan kung kita mahadlok. Kung mahadlok kita'g ngitngit, mosangpit dayon kita sa atong inahan. Kung maglain ang atong lawas, moparay'g dayon kita sa atong inahan. Kung kita awayon sa atong mga silingan, mosumbong dayon kita sa atong inahan. Alang sa usa ka bata, ang inahan haligi sa kusog ug kaisog, dalangpanan sa mga nahadlok, taguanan sa atong mga kaguol.

Apan bisan kung ang inahan haligi sa kusog ug kaisog sa panan-aw sa usa ka bata, sa laing panglantaw, ang inahan huyang, hadlokan, dali rang gamiton nga kahimanan sa mga interes nga dautan. Kini tungod kay alang sa lahing panglantaw, ang babaye huyang tungod kay siya manganak. Ang babaye huyang tungod kay dili lamang iyang kaugalingon ang iyang protektahan, aduna pay laing mga gagmay nga iyang atimanon gawas sa iyang kaugalingon.

Ang kahimtang nga nagpahimong kusgan ug maisog sa usa ka babaye sa mata sa iyang anak, sa susamang higayon nagpahimo usab kaniya nga huyang sa mata sa uban. Kusgan ug maisog ang babaye kay siya maoy labing dalangpanan sa labing huyang sa katilingban, ang mga bata. Apan huyang usab siya ug hadlokan tungod kay nahigot siya sa pag-alima sa labing huyang. Ang babaye kusgan alang sa iyang gialimahan, apan huyang siya kay siya ang nag-alima.

Anaay mga babaye nga kinulata sa bana, dili makabiya sa panimalay tungod ug alang sa iyang mga anak. Anaay mga babaye nga dili unta buot makigminyo sa ilang nabana karon, apan mitugot na lang kay mabdos na man. Sa panahon sa gubat, sa gutom, sa katalagman sa peste, ang babaye gayud ang pinakaalaut, tungod kay dili makadagan kay adunay masuso, dili makakaon kay unahon ang anak, dali rang mataptan sa sakit kay nag-atiman sa masakiton nga anak.

Tungod niini, ang babaye dali rang abusohan sa mga dautan. Gamiton aron pagtagbaw sa galamhan. Hulgaon aron mapangwartahan. Ibaligya sa makadaghan. Saaran sa buwan ug bitoon unya luiban. Dad-on sa kapunaw-punawan, unya buhian ug biyaan.

Tungod niini, ang modernong babaye nagdumili na sa iyang pagka-inahan. Aron gawasnon sa kaulipnan sa uban, nagdumili siya sa iyang bahin isip usa ka inahan, gani dili lang sa pagka-inahan sa pinaagi sa pagsabak, kon dili sa iyang pagkainahanon, pagka-maalimahon, pagkamapinanggaon. Matud pa sa Time Magazine, ang contraceptive pills naghatag ug kagawasan sa mga babaye, kay kini naghatag kanila'g gahum sa pagpili kung sila mahimo ba nga inahan o dili. Ang mga nagpaluyo sa RH Bill nagtanyag sa maong balaudnon isip pamaagi aron paghatag ug gahum sa mga babaye aron sila makadumala sa kaugalingon nilang lawas ug kinabuhi.

Apan makataronganon ba nga ang pagkainahan isalikway tungod lang kay kini maoy maghatag og kahuyang sa babaye? Kung isalikway ang pagka-inahan ug pagka-inahanon tungod lang kay kini makapahuyang sa babaye, kinsa man la'y mahimong kusog alang sa pinakahuyang sa katilingban?

Sa ikatulong-pulong, gipasud-ong kita ni Jesus kang Maria, ang babaye, isip inahan. "Babaye, tan-awa ang imong anak, anak, tan-awa ang imong inahan." Ang pagkababaye ug pagka-inahan nahiusa diha kang Maria tungod kay siya man ang matuod nga modelo sa pagkababaye ug pagka-inahan, tungod kay ang matuod nga pagkababaye anaa man sa iyang pagka-inahan ug pagkainahanon. Kung ang babaye mosalikway na gani sa iyang pagka-inahan o pagkainahanon, asa naman lang mangita ang kalibutan sa inahanon nga gugma?

Ang pagkainahanon maoy "civilizing influence" sa katilingban. Kung ang katilingban ibilin lang sa kalalakin-an, magsige na lang kitag tagay og baso, sinumbagay, pinusilay, tinigbasay. Apan tungod kay adunay inahan nga mohangyo, mobadlong, mangasaba, molusi sa dalunggan, mokusi sa bugan, ang kalibutan nakat-on sa pag-ila sa usa'g usa isip igsoon. Ang inahan ug pagka-inahanon maoy unang magtutudlo sa pagka-maayong lungsuranon.

Mao kini ang hangyo sa Simbahan niadtong magtinguha sa pag-usab sa atong kultura pinaagi sa RH Bill. Dili nato wad-on ang pagka-inahan og pagka-inahanon pinaagi sa pagtudlo sa mga babaye nga mahimong maki-kaugalingon, magpasagad sa galamhan tungod kay aduna may contraceptive nga saligan, magdumili sa pag-alima hangtud na gani sa pagpakuha sa iyang kaugalingon nga gisabak.

Kung duna may mga maaayong punto ang RH Bill, susama sa pagproteher sa katungod sa mga babaye, sa paghatag kanila'g hustong medical care, sa pag-atiman sa bag-ong natawo nga bata, sa pagproteher batok sa domestic violence, nan mao kini ang atong ipasar nga balaod, dili ang pag-promote sa contraception ug kultura nga masinugtanon sa galamhan. Apan dili ninyo ipasar ang mga punto nga makatabang sa mga babaye kung walay labut ang contraception, kay ang matuod, aduna nay mga balaud batok sa mga domestic violence, kinahanglan lamang ipatuman. Dili ninyo himuong balaod ang total medical care alang sa mga babaye kay dili man medical care ang inyong tuyo, kondili ang pagpromote sa inyong kultura o ideolohiya.

Ang problema ninyo kay dili man ang kaayohan sa mga babaye ang inyong tuyo, kondili ang salapi nga inyong makuha. Ang problema ninyo kay dili man ang kaayohan sa bata ang inyong tuyo, kung dili ang nagpahipi nga agenda sa mga international organizations nga maoy nagduso niining balaodnon - ang pagpahimong legal sa aborsyon dinhi sa atong nasud.

Ang matuod mao, ang maong balaodnon dili na kinahanglan, kay wala man gidili sa atong kasamtangang balaod ang paggamit og contraceptives. Ginaingon nga ang maong balaodnon naghatag og gahum ngadto sa matag babaye sa pagpili sa bisan unsang pamaagi sa birth control. Apan "freedom of choice" ba ang balaod nga nakapitol kang bisan kinsa sa pagtabi sa contraceptive? "Freedom of choice" ba ang magmando sa mga kompaniya, lakip na niadtong gipanag-iya sa mga katolikong tarong ang konsensya, sa paghatag og contraceptives ngadto sa ilang mga empleyado?

"Babaye, ania ang imong anak, anak, ania ang imong inahan." Si Jesus nagpasud-ong kanato sa iyang inahan isip babaye. Si Jesus nagpasud-ong kanato sa babaye isip inahan ug inahanon. Dili ang pagsalikway sa pagka-inahan ug inahanon ang makahatag og dignidad ug proteksoyon sa matag-babaye, kondili ang pag-ila, pagtahud, pagyukbo nato sa matag babaye isip inahan ug inahanon.

Ang mga batan-ong lalake dili unta mogamit sa ilang mga hinigugma aron pagtagbaw sa ilang galamhan, kay sama ra nga gipanamastamasan nila ang ilang kaugalingong inahan ug igsuong babaye kung buhaton kini nila sa ilang hinigugma (kunohay).

Ang mga bana dili unta mogamit sa ilang asawa nga tambal lamang sa kahigal, kondili morespeto gayod unta sila sa ilang asawa isip kapikas sa kinabuhi, mopugong sa kaugalingon kay sila dili man mga irong buang. Kung kamo iro pa, nan angay gayod unta kamong kapnon. Apan kay tawo man kamo, bisan gani ang vasectomy dili angay kaninyo.

Tinuod, lisod ang pagpugong sa kaugalingon, mao nga adunay praktikal nga mga tawo nga moingon - dili makapugong ang tawo sa iyang kaugalingon, busa tagai na lang og contraceptive. Kon mao kini buhaton sa Simbahan, unsay katungod niya sa pagtudlo sa pulong sa Dios?"

Ayaw pagpatay, apan kung dili gayod mapugngan, aniay "air gun". Ayaw pagpanapaw, apan kung dili gayod mapugngan, aniay condom. Ayaw pangawat, apan kung dili mapugnan, pangawat lang og gamay, ayaw lang nang dako.

Ang Simbahan nagpahimangno kanato tungod kay siya usab atong inahan. Si Maria imahen sa Simbahan isip inahan, ug kung usahay ang Simbahan nahimong sabaan, kana kay siya inahan usab nga magpahimangno sa iyang mga anak.

"Inahan, ania ang imong anak, anak ania ang imong inahan." Kung ang babaye mosalikway na sa pagka-inahan, ang kalibutan padayon na gayod nga mahikalimot sa tiunay nga gugma, kay bisan gani ang pulong sa Dios naghulagway man sa gugma sa Dios isip gugma sa inahan. Kung ang pagka-inahan isalikway na sa babaye, ang kalibutan dili na gayod makatagamtam sa matuod nga gugma. Kay ang inahan lamang maoy makahatag sa lunsay ug tiunay nga gugma. Siya lamang ang makahatag og kahupayan sa katawhan nga nawad-an og paglaum. Siya lamang ang makamatuto sa mga bata, ang makagiya sa mga batan-on, ang maka-alima sa mga tigulang.

Kung dunay babaye apan walay inahan ug inahanon, sama ra nga ang kalibutan gibiyaan sa gugmang Diosnon.

 

«Back to Main Index